PPWR 2026: wat betekent de nieuwe Europese verpakkingswet voor de verpakkingsindustrie?

PPWR: wat betekent de nieuwe verpakkingswetgeving voor de verpakkingsindustrie?

De Europese verpakkingsindustrie krijgt de komende jaren te maken met grote veranderingen. Sinds 12 augustus 2026 geldt de nieuwe Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) in alle EU-landen.

De PPWR moet ervoor zorgen dat er minder verpakkingsafval ontstaat, verpakkingen beter gerecycled kunnen worden en meer materialen opnieuw worden gebruikt.

Voor bedrijven die verpakkingen maken, importeren, verkopen of gebruiken, betekent dit dat duurzaamheid steeds meer een wettelijke verplichting wordt. Niet alle regels gelden direct. De nieuwe eisen worden de komende jaren stap voor stap ingevoerd.

In deze blog leggen we uit wat de PPWR op dit moment betekent en wat er de komende jaren gaat veranderen.

Wat is de PPWR?

De PPWR is de Europese Packaging and Packaging Waste Regulation (EU) 2025/40. Deze nieuwe Europese verordening vervangt de eerdere Europese regels voor verpakkingen en verpakkingsafval.

De belangrijkste doelen van de PPWR zijn:

• minder verpakkingsafval;
• minder gebruik van nieuwe grondstoffen;
• verpakkingen beter recyclebaar maken;
• meer hergebruik en navulling;
• meer gebruik van gerecycled materiaal;
• minder schadelijke stoffen in verpakkingen;
• dezelfde basisregels voor verpakkingen in alle EU-landen.

De PPWR kijkt naar de hele levensduur van een verpakking. Van het ontwerp en de productie tot het gebruik, de inzameling en de recycling.

De PPWR geldt al

De PPWR is op 11 februari 2025 officieel in werking getreden. Vanaf 12 augustus 2026 zijn de eerste belangrijke regels gaan gelden.

De PPWR is dus geen wetgeving voor de toekomst meer. Bedrijven die verpakkingen op de Europese markt brengen, moeten er nu al rekening mee houden.

Toch is nog niet alles definitief uitgewerkt. De Europese Commissie werkt verschillende onderdelen de komende jaren verder uit. Ook zijn er in 2026 extra uitleg en veelgestelde vragen gepubliceerd.

Daarom is het belangrijk om de ontwikkelingen te blijven volgen. De regels worden namelijk de komende jaren verder uitgebreid en aangepast.

Wat geldt er nu al?

Sinds 12 augustus 2026 gelden de eerste belangrijke verplichtingen.

1. EU-conformiteitsverklaring

Producenten en importeurs moeten kunnen aantonen dat hun verpakkingen aan de PPWR voldoen.

Daarvoor is een EU Declaration of Conformity (EU-DoC) nodig. Ook moet er technische documentatie beschikbaar zijn. Hierin staat bijvoorbeeld welke materialen zijn gebruikt en hoe de verpakking aan de eisen voldoet.

Deze documenten moeten beschikbaar zijn wanneer er controle plaatsvindt.

2. Verpakkingen moeten beter recyclebaar worden

Recyclebaarheid wordt steeds belangrijker.

Vanaf 2030 gaan strengere eisen gelden voor de recyclebaarheid van verpakkingen. Hierbij wordt gekeken naar verschillende prestatieklassen.

Bij het ontwerpen van een verpakking moet daarom niet alleen worden gekeken naar de prijs, uitstraling en werking. Ook het materiaal, het ontwerp en de mogelijkheid om de verpakking te recyclen moeten vanaf het begin worden meegenomen.

3. PFAS en andere schadelijke stoffen

De PPWR stelt ook strengere eisen aan bepaalde stoffen in verpakkingen.

Een belangrijk voorbeeld is PFAS in verpakkingen die met voedsel in contact komen. PFAS zijn stoffen die moeilijk afbreken en daardoor lang in het milieu aanwezig kunnen blijven.

Daarom moet niet alleen naar het verpakkingsmateriaal worden gekeken. Ook coatings, lijmen en andere onderdelen van de verpakking zijn belangrijk.

Wat verandert er de komende jaren?

De PPWR wordt de komende jaren steeds verder uitgebreid. Het is daarom verstandig om niet alleen naar de regels van vandaag te kijken, maar ook alvast vooruit te kijken.

2027: minder loze ruimte

Een belangrijke verandering is het verminderen van onnodige verpakkingsruimte.

Een verpakking mag niet groter of zwaarder zijn dan nodig is voor het product.

Dit is vooral belangrijk voor e-commerce en verzendverpakkingen. Grote dozen met veel lege ruimte worden steeds moeilijker te rechtvaardigen.

Ook wordt gewerkt aan Europese regels voor etiketten en informatie over waar een verpakking moet worden weggegooid.

2028: duidelijkere etiketten

Vanaf 2028 worden Europese regels voor verpakkingsetiketten steeds belangrijker.

Consumenten moeten makkelijker kunnen zien:

• van welk materiaal een verpakking is gemaakt;
• waar de verpakking moet worden weggegooid.

Producenten moeten hier bij het ontwerp van hun verpakkingen en etiketten rekening mee houden.

2030: belangrijke nieuwe eisen

2030 wordt een belangrijk jaar binnen de PPWR.

Vanaf dan gaan onder andere strengere eisen gelden voor:

• recyclebaarheid;
• het gebruik van gerecycled plastic;
• hergebruik van verpakkingen.

Ook worden bepaalde onnodige verpakkingen voor eenmalig gebruik beperkt of verboden als er goede alternatieven zijn. Dit kan bijvoorbeeld gelden voor bepaalde kleine portieverpakkingen en sommige verpakkingen in de horeca en hotelbranche.

Voor plastic verpakkingen komen daarnaast minimumpercentages voor gerecycled materiaal. Hierdoor zal de vraag naar gerecycled plastic verder toenemen.

Meer hergebruik van verpakkingen

De PPWR richt zich niet alleen op recycling. Ook hergebruik wordt belangrijker.

Voor bepaalde transport- en verkoopverpakkingen komen vanaf 2030 doelen voor hergebruik. Voor deze verpakkingen geldt onder andere een doelstelling waarbij minimaal 40% herbruikbaar moet zijn.

Er zijn wel uitzonderingen. In 2026 is bijvoorbeeld een uitzondering vastgesteld voor bepaalde palletwikkelfolies en omsnoeringsbanden.

Meer herbruikbare verpakkingen betekent ook dat bedrijven hun logistiek moeten aanpassen. Denk aan het inzamelen, schoonmaken, opslaan en terugbrengen van verpakkingen.

Wat betekent de PPWR voor de verpakkingsindustrie?

De PPWR zorgt ervoor dat verpakkingsontwerp en wetgeving steeds meer met elkaar verbonden zijn.

Een verpakking moet niet alleen praktisch en aantrekkelijk zijn, maar ook:

• zo min mogelijk materiaal gebruiken;
• goed recyclebaar zijn;
• waar mogelijk gerecycled materiaal bevatten;
• zo weinig mogelijk lege ruimte hebben;
• voldoen aan regels voor schadelijke stoffen;
• de juiste informatie en markeringen bevatten;
• aantoonbaar aan de wettelijke eisen voldoen.

Dit betekent dat duurzaamheid al bij het ontwerpen van een verpakking moet worden meegenomen.

Van recyclebaar naar ‘design for recycling’

Vroeger werd vaak pas achteraf gekeken of een verpakking duurzaam of recyclebaar was. De focus verschuift nu naar het ontwerp zelf.

Een verpakking kan op papier recyclebaar lijken, maar in de praktijk toch lastig te recyclen zijn. Verschillende materialen, lijmen, inkten, coatings, sluitingen en etiketten kunnen hier invloed op hebben.

Daarom wordt design for recycling steeds belangrijker.

Bij het ontwerpen van een nieuwe verpakking is het verstandig om al vroeg te kijken naar de hele levensduur. Welke materialen worden gebruikt? Hoe wordt de verpakking ingezameld en gesorteerd? En wat gebeurt ermee nadat de consument de verpakking heeft gebruikt?

Ook administratie wordt belangrijker

De PPWR gaat niet alleen over de verpakking zelf. Ook de administratie eromheen wordt belangrijker.

Bedrijven moeten weten welke rol zij hebben binnen de verpakkingsketen en welke regels voor hen gelden. Afhankelijk van die rol kunnen extra eisen gelden voor registratie, rapportage, conformiteit en technische documentatie.

Een goede administratie van verpakkingsmaterialen wordt daarom steeds belangrijker.

Bedrijven moeten bijvoorbeeld weten hoeveel materiaal in een verpakking zit, welke grondstoffen zijn gebruikt en welke informatie leveranciers kunnen aanleveren.

De PPWR in Nederland

De PPWR geldt in de hele Europese Unie, maar nationale regels verdwijnen niet volledig.

Nederlandse bedrijven moeten daarom naast de PPWR ook rekening houden met Nederlandse regels. Denk bijvoorbeeld aan registratie, toezicht, afvalinzameling en uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV).

In Nederland speelt Verpact hierbij een belangrijke rol. Verpact volgt de ontwikkelingen rondom de PPWR en geeft regelmatig informatie over de gevolgen voor bedrijven.

Nog niet alle onderdelen van de PPWR zijn volledig uitgewerkt. Voor sommige verpakkingen is nog discussie over hoe de regels precies moeten worden toegepast. Verpact heeft daarom voor bepaalde verzend-, service- en primaire productverpakkingen tijdelijk een stand-still aangekondigd.

Dit laat zien dat de PPWR al geldt, maar dat de praktische uitwerking nog volop in ontwikkeling is.

Wat kunnen bedrijven nu doen?

Bedrijven hoeven niet te wachten totdat alle regels definitief zijn. Er kan nu al veel worden voorbereid. Door op tijd inzicht te krijgen in de verpakkingen, materialen en documentatie binnen het bedrijf, wordt het makkelijker om straks aan de nieuwe eisen te voldoen.

Met onderstaande checklist kunnen bedrijven stap voor stap bekijken waar ze nu staan en welke onderdelen ze alvast kunnen voorbereiden.

Praktische PPWR-checklist

1. Breng je verpakkingen in kaart
Maak duidelijk welke verpakkingen je gebruikt, produceert, importeert of op de markt brengt.

2. Bepaal je rol
De regels kunnen verschillen per rol. Een fabrikant heeft bijvoorbeeld andere verantwoordelijkheden dan een importeur of distributeur.

3. Controleer de materialen
Kijk kritisch naar kunststof, karton, papier, aluminium, glas en combinaties van verschillende materialen.

4. Controleer de recyclebaarheid
Kijk of verpakkingen goed kunnen worden ingezameld, gesorteerd en gerecycled.

5. Gebruik niet meer materiaal dan nodig
Een lichtere of kleinere verpakking kan materiaal en transportkosten besparen.

6. Verzamel informatie van leveranciers
Vraag bijvoorbeeld naar de materiaalsamenstelling, het percentage gerecycled materiaal en informatie over coatings, inkten en lijmen.

7. Bereid technische documentatie voor
Zorg dat je kunt aantonen hoe en waarom een verpakking aan de PPWR-eisen voldoet.

8. Blijf op de hoogte
De regels worden de komende jaren verder uitgewerkt. Nieuwe richtlijnen kunnen invloed hebben op bestaande verpakkingen.

Wat betekent dit voor de toekomst?

De PPWR wordt de komende jaren steeds belangrijker voor de verpakkingsindustrie.

Duurzaamheid was eerder vaak een keuze van bedrijven. Steeds meer onderdelen worden nu onderdeel van de wettelijke eisen voor verpakkingen.

Voor bedrijven die nu al werken aan minder materiaalgebruik, betere recyclebaarheid, gerecyclede grondstoffen en slimme verpakkingen, biedt de PPWR daarom niet alleen uitdagingen. Het biedt ook kansen.

De markt beweegt steeds meer richting verpakkingen die minder materiaal gebruiken, beter recyclebaar zijn en passen binnen een circulaire keten.

Conclusie

De PPWR is er al. Sinds 12 augustus 2026 gelden de eerste verplichtingen. De komende jaren komen daar steeds meer regels bij voor onder andere recyclebaarheid, etikettering, gerecycled materiaal, hergebruik en het verminderen van verpakkingsmateriaal.

Voor de verpakkingsindustrie is het daarom belangrijk om niet alleen te kijken naar wat vandaag verplicht is, maar ook naar de ontwikkelingen richting 2030 en daarna.

Wie nu al slimmer omgaat met verpakkingsontwerp, materiaalgebruik, administratie en documentatie, is beter voorbereid op de volgende stappen van de PPWR.